Pierwsza edycja · 5–11 kwietnia 2027 · termin wstępny, do uzgodnienia
Dni Przyjaźni Polsko-Baskijskiej
Przyjaźń, która przekracza granice
Kołobrzeg / Vitoria-Gasteiz
W kwietniu 2027 roku chcemy oficjalnie obchodzić jubileusz 10-lecia współpracy naszych szkół, którego uroczyste obchody zostały odłożone ze względu na pandemię. Wieloletnia współpraca i przyjaźń stały się impulsem do zorganizowania I edycji Dni Przyjaźni Polsko-Baskijskiej.
Gernika — zachowany pień dawnego dębuTony Hisgett · Wikimedia Commons · CC BY 2.0Kołobrzeg — nasz dąb na szkolnym dziedzińcu, wrzesień 2026
W 2018 roku nasi baskijscy przyjaciele podarowali szkole sadzonkę dębu z Gerniki. Jak przekazał Cecilio Erazquin, pochodzi ona z linii pierwotnego dębu. Dziś rośnie w Kołobrzegu — żywy symbol więzi między naszymi szkołami.
Zanim zapuścił tu korzenie, przejechał z nami Europę autokarem. Poznaj historię daru i niemal 48-godzinnej podróży.
Jubileusz 10-lecia współpracy · nowy rozdział przyjaźni
Tak długa współpraca i trwała przyjaźń stały się dla nas bodźcem do podniesienia partnerstwa na wyższy poziom i zorganizowania I edycji Dni Przyjaźni Polsko-Baskijskiej. Chcemy, aby Dni na stałe wpisały się w kalendarz imprez w Kołobrzegu jako cykliczne wydarzenie edukacyjne i kulturalne, otwarte na mieszkańców, inne szkoły i instytucje oraz promujące wzajemne poznawanie Polski i Kraju Basków.
Nasze cele
Popularyzowanie wiedzy o Kraju Basków — jego historii, kulturze, języku i tradycjach — oraz przybliżanie baskijskiej społeczności Polski i naszego regionu.
Tworzenie możliwości bezpośrednich kontaktów i wzajemnego poznawania się uczniów, nauczycieli, mieszkańców oraz przedstawicieli instytucji z obu regionów.
Włączanie jak najszerszego grona zainteresowanych w spotkania i działania oraz dzielenie się doświadczeniami wymian i projektów z innymi szkołami, nauczycielami i osobami zainteresowanymi współpracą polsko-baskijską.
Rozwijanie dialogu międzykulturowego, wzajemnego szacunku i otwartości oraz przełamywanie stereotypów poprzez osobiste spotkania i wspólne działania.
Włączanie młodzieży we współtworzenie programu, materiałów i wydarzeń, aby rozwijać jej kompetencje językowe, społeczne, organizacyjne oraz poczucie odpowiedzialności za wspólny projekt.
Budowanie trwałej sieci współpracy szkół, instytucji kultury i organizacji z Polski oraz Kraju Basków, która umożliwi kolejne wymiany, projekty i edycje Dni Przyjaźni.
Organizacja i koordynacja
Za przygotowanie i koordynację przedsięwzięcia odpowiada Marek Kieś wraz z I Liceum Ogólnokształcącym Dwujęzycznym im. Mikołaja Kopernika w Kołobrzegu, we współpracy z Ceciliem Erazquinem i szkołą Marianistas w Vitorii-Gasteiz.
Znaczenie regionalne i ponadregionalne
Dni Przyjaźni mają wzbogacać życie edukacyjne i kulturalne Kołobrzegu oraz województwa zachodniopomorskiego, przybliżając mieszkańcom Kraj Basków i ukazując wartość wieloletniej współpracy międzynarodowej. Wydarzenie ma integrować społeczność szkolną i lokalną oraz inspirować innych do nawiązywania własnych partnerstw.
Poprzez współpracę z mediami, publikacje oraz udostępnianie materiałów w czterech językach chcemy nadać inicjatywie zasięg ponadregionalny. Relacje z wydarzeń i prezentacja dobrych praktyk mają docierać do odbiorców w innych częściach Polski oraz w Kraju Basków, promując oba regiony i zachęcając do kolejnych wspólnych przedsięwzięć.
I Liceum Ogólnokształcące Dwujęzyczne im. Mikołaja Kopernika w Kołobrzegu
Publiczne liceum ogólnokształcące. Od roku szkolnego 2018/2019 prowadzi klasy dwujęzyczne z językiem angielskim i nauczaniem wybranych przedmiotów w dwóch językach.
Początki szkoły: 1945. Społeczność szkolna: 553 uczniów i 56 nauczycieli.
Zabytkowy budynek, obserwatorium astronomiczne, stadion lekkoatletyczny i wieloletnie wymiany międzynarodowe tworzą przestrzeń do rozwijania nauki, języków i pasji.
Colegio Santa María — Marianistas · Vitoria-Gasteiz
Szkoła o tradycji marianistycznej i chrześcijańskiej, obejmująca edukację od najmłodszych dzieci do Bachillerato, czyli etapu przygotowującego do studiów.
Tradycja od 1889 roku; pierwsze lekcje rozpoczęły się w 1890. Szkoła rozwija edukację w językach baskijskim, hiszpańskim i angielskim.
Współpraca z Kołobrzegiem trwa od 2014 roku. Wspólne lekcje, sport, kultura i pobyt u rodzin gospodarzy łączą społeczności obu szkół.
Od samego początku wkładaliśmy w tę współpracę całe serce. Nasi baskijscy przyjaciele dostrzegli to zaangażowanie i odpowiedzieli na nie serdecznością, otwartością i zaufaniem. Z tych spotkań zrodziła się nasza miłość do Kraju Basków — jego piękna, kultury i wspaniałych ludzi. Miłość w pełni odwzajemniona, która od lat nadaje sens naszej wspólnej drodze. Pragniemy zaszczepiać ją kolejnym pokoleniom młodych Polaków, aby również oni mogli poznać Basków, doświadczyć ich gościnności i budować własne przyjaźnie ponad granicami.
Bylibyśmy bardzo szczęśliwi, gdyby nasze działania stały się inspiracją dla innych szkół i nauczycieli. Chcielibyśmy, aby ta historia zachęcała do nawiązywania międzynarodowej współpracy, poznawania innych kultur i tworzenia przestrzeni, w której młodzi ludzie uczą się wzajemnego szacunku. Wierzymy, że każda taka przyjaźń może stać się początkiem czegoś pięknego — dla uczniów, dla nauczycieli i dla całych szkolnych społeczności.
Przestrzeń przygotowańTermin tygodnia: 5–11 kwietnia 2027 · termin wstępny, do uzgodnienia. Rozkład dni, godziny i udział gości są propozycjami do uzgodnienia.
01 / Spotkajmy się
Tydzień przyjaźni
Wybierz dzień i otwórz wydarzenie, aby zobaczyć szczegóły przygotowań.
Cały tydzień
Program roboczy na 5–11 kwietnia 2027. Terminy, udział gości i spotkania z władzami wymagają potwierdzenia z dyrekcją, partnerem baskijskim oraz zapraszanymi instytucjami.
02 / Dzień wspólnej historii
Uroczysta gala podsumowująca I Dni Przyjaźni Polsko-Baskijskiej
Uczniowie, nauczyciele, absolwenci i zaproszeni goście w jednej opowieści o współpracy naszych szkół.
Aula I LO Dwujęzycznego w KołobrzeguPiątek, 9 kwietnia · termin do potwierdzeniaProgram szkolny do 15.00 · długość gali do uzgodnienia
Kolejność punktów gali. Godziny zostaną uzgodnione.
03 / Kołobrzeg–Vitoria-Gasteiz
Historia, która trwa
Od pierwszych kontaktów w 2014 roku do wspólnego spotkania w kwietniu 2027.
W kwietniu 2027 roku chcemy oficjalnie obchodzić jubileusz 10-lecia współpracy naszych szkół, którego uroczyste obchody zostały odłożone ze względu na pandemię. Wieloletnia współpraca i przyjaźń stały się impulsem do zorganizowania I edycji Dni Przyjaźni Polsko-Baskijskiej.
2014—2027
Oś przedstawia ramy współpracy oraz historię daru z 2018 roku przekazaną przez koordynatora. Szczegółowe daty wymian i relacje będzie można uzupełnić na podstawie archiwum.
2018 / Dar z Kraju Basków
Dąb, który wybrał autokar
Z Gerniki na szkolny dziedziniec — z przygodą po drodze.
Sadzonka na tle szkoły · zdjęcie z archiwumDrzewo na szkolnym dziedzińcu — wrzesień 2026
Niektóre prezenty mieszczą się w walizce. Nasz miał korzenie i potrzebował nieco więcej miejsca! W 2018 roku otrzymaliśmy wyjątkowy dar: sadzonkę dębu z Gerniki, która miała połączyć Kraj Basków z naszym liceum w Kołobrzegu. Tak zaczęła się przygoda jednego z najbardziej niezwykłych uczestników naszej wymiany.
W 2018 roku nasi baskijscy przyjaciele podarowali szkole sadzonkę dębu z Gerniki. Jak przekazał Cecilio Erazquin, pochodzi ona z linii pierwotnego dębu. Dziś rośnie w Kołobrzegu — żywy symbol więzi między naszymi szkołami.
Gernikako Arbola to dla Basków symbol wolności i tożsamości. Pod dębem w Gernice zbierali się przedstawiciele miejscowości Bizkai, aby obradować nad wspólnymi sprawami. Kolejne drzewa podtrzymują tę tradycję przez pokolenia. Nasza sadzonka niesie cząstkę tej opowieści.
Ten podarunek ma dla nas szczególne znaczenie. Otrzymać sadzonkę dębu z Gerniki to przyjąć żywy znak przyjaźni i zaproszenie do dzielenia się tym, co dla naszych baskijskich przyjaciół ważne: pamięcią, kulturą i przywiązaniem do wolności. Dla naszej szkolnej społeczności jest to także piękny wyraz zaufania. Dar nie kończy się w chwili wręczenia — rośnie, wymaga troski i z każdym rokiem coraz mocniej zakorzenia wspólną historię.
Radości z prezentu szybko towarzyszyło bardzo praktyczne pytanie: jak zabrać go do samolotu? Sadzonka była spora, a my martwiliśmy się, czy uda się ją przewieźć i czy jej rozmiary nie okażą się przeszkodą. Przyjaźń nie zna granic — ale czy lotniczy bagaż też o tym wie?
Jak to w życiu bywa, los sam znalazł rozwiązanie — choć z rozmachem, którego nikt nie zamawiał. Z powodu strajku kontrolerów ruchu lotniczego we Francji nasz lot został odwołany. Zamiast wracać samolotem, ruszyliśmy do Polski autokarem. Przed nami była najdłuższa podróż w naszym życiu: prawie 48 godzin!
Dla nas oznaczało to długi i męczący powrót. Dla dębu — koniec naszych lotniczych rozterek. Do Kołobrzegu dotarliśmy razem, a niezwykły prezent znalazł swój dom na szkolnym dziedzińcu. Dziś możemy wspominać tę przygodę z uśmiechem: nasz dąb nie poleciał, ale za to przejechał kawał Europy!
Teraz rośnie razem z naszą przyjaźnią. Przypomina, że wymiana to także nieoczekiwane przygody i wspomnienia, które zostają na lata. Kiedy spotkamy się podczas Dni Przyjaźni Polsko-Baskijskiej, będzie tu z nami: żywa pamiątka wspólnej drogi. Bo przyjaźń potrafi zapuścić korzenie naprawdę daleko od miejsca, w którym się zaczęła.
Tablica dla naszej wspólnej historii
Podczas Dni Przyjaźni Polsko-Baskijskiej w Kołobrzegu w kwietniu 2027 roku planujemy odsłonić przed dębem specjalną tablicę pamiątkową. Znajdą się na niej informacje o pochodzeniu drzewa z Gerniki, znaczeniu tego wyjątkowego daru oraz jego związku z przyjaźnią i współpracą naszych szkół. Chcemy, aby każdy, kto zatrzyma się przy dębie, mógł poznać jego historię — i dowiedzieć się, jak daleką drogę przebyła przyjaźń, zanim zapuściła tu korzenie.
Wspomnienie podróży: Marek Kieś, koordynator współpracy.
Gdańsk — wspólna podróżKołobrzeg — nad BałtykiemSpacer nad morzemChwila odpoczynkuWitamy w naszej szkoleUczymy się od siebieSpotkanie w Urzędzie Miasta z prezydentką Kołobrzegu Anną MieczkowskąSzkoła otwarta na światWspólny sportHistoria poza podręcznikiemWoliński Park NarodowyNad jezioremNiespodziewane spotkanie na plażyPrzyjaźń w drodzeGdynia — przy Darze PomorzaGdańsk — ulicami miastaGdańsk — przy lwachMałe chwile radościGdańsk — historia SolidarnościBaskijski akcent w PolsceEtap podróży: Berlin — kolor miastaEtap podróży: Berlin — wspólne odkrywanieWracamy do szkołyBałtyk w zimowej odsłoniePrzyjaźń, która rośnieCecilio — wywiad dla telewizji w PolsceSpotkanie z wicemarszałkinią województwa zachodniopomorskiego Anną Bańkowską w Urzędzie Marszałkowskim w Szczecinie
Polska na baskijskiej plażyVitoria-Gasteiz o zmierzchuWitamy w Vitorii-GasteizUlicami Vitorii-GasteizWspólne drogiLekcje w szkole partnerskiej o Kraju Basków, jego historii i kulturzeFragment obrazu w holu szkoły partnerskiej w Vitorii-GasteizPoznajemy pelotę — kolejne fazy ruchuRowerem poznajemy okolicęŚwiat przez żółtą ramę gałęziMłodzież zabiera głosPoznajemy miejskie instytucjeWizyta w telewizji baskijskiejWspólne kibicowanieSmaki podróżyZ wizytą w MadrycieBilbao — architektura GuggenheimaBilbao — uczestnicy i PuppyBilbao — sztuka w przestrzeni miastaGaztelugatxe — zachwyt krajobrazemGaztelugatxe — wspólna drogaWywiad dla radia baskijskiegoDonostia / San Sebastián — nad wodąDonostia / San Sebastián — chwila odpoczynkuPrzyjaźń ponad granicamiMarianistas — przyjaźń między szkołamiVitoria-Gasteiz — wspólne spotkanie w reprezentacyjnym wnętrzu ratusza miejskiego z panią burmistrzWspólne chwile w plenerze — radość bycia razemBilbao — uczestnicy wymiany przy rzeźbie Puppy i Muzeum GuggenheimaOdkrywamy Kraj Basków — wspólna wędrówka wśród zieleniDyrektor Hugo — współinicjator współpracy naszych szkółPrzy rzeźbie nosorożca na placu przed szkołą Marianistas w Vitorii-GasteizVitoria-Gasteiz — grupa podczas zwiedzania starego miastaSan Sebastián / Donostia — młodzież podczas zwiedzania miasta
04 / Głosy uczestników
Relacje uczniów i nauczycieli
Osobne wspomnienia osób, które tworzyły tę przyjaźń.
Byłem uczestnikiem w tegorocznej wymianie z Hiszpanią. Poznałem wielu cudownych ludzi oraz hiszpańską kulturę. Zwiedzilismy 3 miasta w Kraju Basków i wszystkie są przepiękne. Vitoria-Gasteitz zachwyciła mnie swoją architekturą oraz różnorodnymi atrakcjami a San Sebastian nadmorskim krajobrazem. Poznałem na tej wymianie wiele osób z Hiszpanii i każdy z nich był nastawiony na poznanie się z nami. Bardzo polecam uczestnictwo w takiej wymianie.
04 / Nasze opowieści
Wystawa. Film. Publikacja.
Trzy sposoby na zachowanie wspólnej historii.
W przygotowaniu
Z archiwum współpracy
Nagranie z 2017 roku
Krótki fragment z archiwum naszej współpracy, przekazany przez koordynatora.
Marek KieśKołobrzeg · I LO DwujęzycznePoznaj historię
Marek Kieś — ciekawość świata, która łączy ludzi
Moja otwartość na inne kultury dojrzewała dzięki nauce języków, podróżom i spotkaniom z ludźmi. Jestem absolwentem Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; studiowałem również na Uniwersytecie Marcina Lutra w Halle i Wittenberdze, a jako stypendysta Departamentu Stanu USA uczestniczyłem w kursie dla nauczycieli na Columbia University w Nowym Jorku. Każde z tych doświadczeń uczyło mnie, jak wiele możemy od siebie nawzajem otrzymać, gdy poznajemy się z ciekawością i otwartością.
Szczególne miejsce w moim sercu zajmują Izrael i Kraj Basków — ich kultura, historia, a przede wszystkim ludzie. Wieloletnia współpraca ze szkołami w obu tych miejscach przerodziła się w trwałe przyjaźnie. Dzięki nim odległe wcześniej kraje stały się bliskie, pełne znajomych twarzy, wspólnych wspomnień i serdecznych spotkań.
Tą miłością i radością odkrywania innych kultur staram się dzielić z kolejnymi pokoleniami uczniów. Chciałbym, aby poznawanie świata oznaczało dla nich również poznawanie drugiego człowieka — jego języka, doświadczeń i sposobu patrzenia na życie.
Największą radość daje mi widok młodych ludzi, którzy dzięki tym spotkaniom nabierają odwagi, otwierają się na świat i nawiązują przyjaźnie ponad granicami, ucząc się przy tym empatii, wzajemnego szacunku i zrozumienia.
Cecilio ErazquinVitoria-Gasteiz · MarianistasPoznaj historię
Cecilio Erazquin — wieloletni przyjaciel i promotor Polski w Kraju Basków
Zainteresowanie Cecilia Polską i polską kulturą zaczęło się na długo przed współpracą naszych szkół. Odwiedzał nasz kraj jeszcze w czasach PRL, poznając jego mieszkańców, zwyczaje i codzienne życie. Szczególną sympatią darzy polską kuchnię — również przy wspólnym stole znajdujemy wiele okazji do rozmów i serdecznych spotkań.
Od wielu lat Cecilio z zaangażowaniem przybliża Polskę uczniom i mieszkańcom Kraju Basków. Dzieli się własnymi doświadczeniami, zachęca do poznawania naszej kultury i współtworzy wymiany, dzięki którym kolejne pokolenia młodych Basków mogą osobiście poznać nasz kraj. Jego zasługą jest nie tylko organizowanie spotkań, lecz także budowanie trwałej sympatii do Polski i Polaków. Ta cierpliwa, wieloletnia praca pomaga przełamywać stereotypy i zamieniać odległość między krajami w bliskość między ludźmi.
Jednym z elementów, które nas łączą, jest katolicka tradycja obecna zarówno w Polsce, jak i w Kraju Basków. To wspólne dziedzictwo pomaga nam odnajdywać bliskie sobie zwyczaje i wartości, a zarazem z ciekawością poznawać różnice między naszymi kulturami.
Dzięki Ceciliowi Polska staje się dla wielu młodych ludzi miejscem znajomych twarzy, gościnności i przyjaźni, do których warto wracać. W historii współpracy naszych szkół jego zaangażowanie zajmuje szczególne miejsce — jako nauczyciela i koordynatora, ale również człowieka, który swoją sympatię do naszego kraju potrafi przekazywać innym.
Jego zaangażowanie działa również w drugą stronę: dzięki Ceciliowi Kraj Basków, jego kultura i mieszkańcy stali się dobrze znani i bliscy naszej społeczności w Kołobrzegu, a poprzez wspólne projekty i wydarzenia — także szerszemu gronu odbiorców w województwie zachodniopomorskim. W ten sposób od lat buduje most między naszymi regionami, pomagając Polakom poznawać Basków, a Baskom — Polskę.
Nasza przyjaźń ma także słodki wątek. Córka Cecilia kolekcjonuje saszetki z cukrem i, jak opowiada jej rodzina, zgromadziła jedną z największych takich kolekcji na świecie. Z czasem Marek włączył się w tę pasję, wypatrując saszetek podczas swoich podróży po różnych zakątkach globu. Ten drobny gest stał się kolejną serdeczną nicią łączącą nasze rodziny. Bo czasem o przyjaźni opowiadają wielkie wspólne przedsięwzięcia, a czasem — mała saszetka cukru przywieziona z dalekiej podróży.
Ludzie naszej współpracy
W dotychczasowych wymianach uczestniczyło łącznie około 300 uczniów. Spotkania te współtworzyli nauczyciele obu szkół, wspierając młodzież w nauce, poznawaniu innych kultur i budowaniu przyjaźni.
Nauczyciele uczestniczący w wymianach — strona polska
Nauczyciel
Przedmioty i funkcja
Rafał BańkowskiLata udziału: 2020, 2023
Język angielski i edukacja dla bezpieczeństwa (EDB)
Dorota FularaLata udziału: 2024
Język angielski
Witold GrabowskiLata udziału: 2018
Fizyka
Beata KieśLata udziału: 2015
Język niemiecki i język hiszpański
Marek KieśLata udziału: 2015, 2017, 2018, 2023
Koordynator współpracy; język angielski, język niemiecki i geografia
Marek MuciekLata udziału: 2017
Fizyka i astronomia
Kamila Rapacz-KisielLata udziału: 2020
Język angielski i język niemiecki
Alina SosnaLata udziału: 2024
Język angielski i biologia
Nauczyciele ze szkoły Marianistas
Cecilio Erazquin — Koordynator współpracy
Lista nauczycieli ze szkoły partnerskiej zostanie uzupełniona po otrzymaniu zestawienia od Cecilio Erazquina.
Patronaty
Trwają starania o patronaty. Informacje o przyznanym wsparciu oraz potwierdzonym udziale gości opublikujemy po otrzymaniu oficjalnych odpowiedzi.
06 / Mosty przyjaźni
Dołącz do nas
Zaproszenie do współpracy
Zapraszamy do współtworzenia tej przestrzeni również inne szkoły, instytucje i organizacje z Polski oraz Kraju Basków, które mają doświadczenie we wzajemnych wymianach młodzieży, projektach edukacyjnych, współpracy kulturalnej lub innych formach kontaktów polsko-baskijskich.
Chcielibyśmy, aby strona stała się miejscem dzielenia się doświadczeniami, dobrymi praktykami, pomysłami i refleksjami, a także przestrzenią nawiązywania nowych kontaktów pomiędzy szkołami, nauczycielami, uczniami i organizacjami z obu krajów.
Wierzymy, że współpraca naszej szkoły z Vitorią-Gasteiz jest jednym z wielu przykładów pokazujących, jak bezpośrednie spotkania ludzi, edukacja i poznawanie innych kultur mogą budować trwałe relacje.
Chcielibyśmy, aby ta inicjatywa stała się jednym z wielu mostów przyjaźni łączących Polskę z Hiszpanią i Krajem Basków — mostów budowanych przez młodych ludzi, nauczycieli, szkoły, instytucje i wszystkich tych, którzy wierzą w wartość dialogu, wzajemnego poznania i współpracy ponad granicami.
Literatura · Cinema
Kraj Basków — książki i filmy
Poznaj Kraj Basków przez literaturę i kino. Zacznij od książki polecanej przez koordynatorów, a potem sięgnij po wybrane utwory. Czekamy również na Wasze inspiracje — polecenia książek i filmów, które warto poznać.
Katarzyna Mirgos
O autorze
Katarzyna Mirgos jest antropolożką i profesorką Uniwersytetu Gdańskiego, zajmującą się kulturą baskijską, migracjami i tożsamością. Łączy badania naukowe z osobistym poznawaniem języka i codziennego życia Basków.
Koordynatorzy Marek Kieś i Cecilio Erazquin szczególnie polecają tę książkę jako pierwszą lekturę o Kraju Basków. To kompendium wiedzy o regionie, napisane w sposób bardzo przystępny dla młodych ludzi.
Autorka przybliża historię, kulturę, język, wierzenia i współczesne życie Basków przez osobiste doświadczenia i spotkania z mieszkańcami. Książka pomaga zrozumieć region przed wyjazdem na wymianę.
Pío Baroja (1872–1956) był pisarzem pochodzenia baskijskiego, tworzącym w języku hiszpańskim. Urodził się w Donostii–San Sebastián. Jego książki prowadzą zarówno do Kraju Basków, jak i do innych regionów Hiszpanii.
Wybrane polskie wydania, w tym wydania historyczne. Dane i liczba stron dotyczą wskazanego wydania; zapis w nawiasach kwadratowych oznacza strony nienumerowane.
Pío Baroja
Jarmark głupców
Powieść o ambicjach, pozorach i życiu społecznym XIX-wiecznej Kordoby.
Czytaj więcej
Powieść o ambicjach, pozorach i życiu społecznym XIX-wiecznej Kordoby. Pokazuje satyryczne oblicze Baroji, poza baskijskimi tematami jego twórczości.
Przygody ekscentrycznego Silvestra Paradoxa łączą humor z krytyką społeczeństwa i władzy.
Czytaj więcej
Przygody ekscentrycznego Silvestra Paradoxa łączą humor z krytyką społeczeństwa i władzy. Polski tom zawiera dwa utwory: opowieść o wynalazcy oraz „Paradox, rey”.
Martín Zalacaín dorasta w Kraju Basków i wybiera życie pełne przygód.
Czytaj więcej
Martín Zalacaín dorasta w Kraju Basków i wybiera życie pełne przygód. Miłość, przemyt i wojna karlistowska tworzą tło historii o odwadze i pragnieniu wolności.
Opowieść o uczuciowych doświadczeniach i rozczarowaniach, z krytycznym obrazem obyczajów i społeczeństwa.
Czytaj więcej
Opowieść o uczuciowych doświadczeniach i rozczarowaniach, z krytycznym obrazem obyczajów i społeczeństwa. Wcześniejsze polskie wydanie ukazało się w wydawnictwie Rój w 1931 roku.
Eva García Sáenz de Urturi urodziła się w Vitorii-Gasteiz i pisze po hiszpańsku. W Trylogii Białego Miasta łączy zagadki kryminalne z historią rodzinnego miasta, baskijską kulturą i pamięcią o przeszłości.
W Vitorii-Gasteiz dochodzi do podwójnego morderstwa przypominającego zbrodnie sprzed dwudziestu lat.
Pierwszy tom Trylogii Białego Miasta. Kolejne części po polsku: „Rytuały wody” i „Władcy czasu”.
Czytaj więcej
W Vitorii-Gasteiz dochodzi do podwójnego morderstwa przypominającego zbrodnie sprzed dwudziestu lat. Profiler Unai López de Ayala, zwany Krakenem, próbuje powstrzymać kolejne zabójstwa. Kryminalna zagadka splata się z historią miasta oraz baskijską kulturą i tradycjami.
Poniżej przedstawiamy konkretne wydania polskie. Opracowania naukowe są propozycją pogłębienia wiedzy po lekturze „Gure”.
Bernardo Atxaga
O autorze
Bernardo Atxaga to pseudonim Joseby Irazu Garmendii, jednego z najważniejszych twórców literatury w języku baskijskim. Jego proza łączy opowieść, pamięć i pytania o tożsamość oraz konsekwencje przemocy.
W katalońskim hotelu podczas mundialu 1982 ukrywają się członkowie ETA.
Czytaj więcej
W katalońskim hotelu podczas mundialu 1982 ukrywają się członkowie ETA. Były działacz zostaje zmuszony do wyboru między dawnymi zobowiązaniami a próbą rozpoczęcia nowego życia. Powieść o odpowiedzialności i trudnym rozstaniu z przeszłością.
Fernando Aramburu urodził się w Donostii–San Sebastián w 1959 roku i tworzy po hiszpańsku. W „Patrii” pokazuje, jak przemoc ETA przenikała codzienność, dzieliła rodziny i niszczyła przyjaźnie.
Losy dwóch baskijskich rodzin ukazują dziesięciolecia strachu i podziałów związanych z terroryzmem.
Czytaj więcej
Losy dwóch baskijskich rodzin ukazują dziesięciolecia strachu i podziałów związanych z terroryzmem. Powrót do rodzinnej miejscowości otwiera pytania o winę, pamięć i możliwość przebaczenia.
Ramiro Pinilla (1923–2014) był pisarzem urodzonym w Bilbao, przez wiele lat związanym z Getxo. Pisał po hiszpańsku, a historia i społeczność baskijska stanowią ważny punkt odniesienia jego prozy.
Księgarz marzący o napisaniu kryminału przyjmuje rolę detektywa Samuela Esparty.
Czytaj więcej
Księgarz marzący o napisaniu kryminału przyjmuje rolę detektywa Samuela Esparty. Bada dawne morderstwo w rybackiej miejscowości pod Bilbao. Historia bawi się konwencją kryminału i granicą między pisaniem a śledztwem.
Miguel de Unamuno (1864–1936) był pisarzem i filozofem pochodzenia baskijskiego, urodzonym w Bilbao i tworzącym głównie w języku hiszpańskim. Jego utwory stawiają pytania o tożsamość, wiarę, wątpliwości i sens ludzkiego życia.
Święty Manuel Dobry, męczennik i trzy inne opowieści
Język wydania: polski.
Cztery opowieści filozoficzne.
Czytaj więcej
Cztery opowieści filozoficzne. W utworze tytułowym ceniony przez mieszkańców ksiądz mierzy się z wątpliwościami dotyczącymi wiary i odpowiedzialnością za innych. To propozycja dla bardziej ambitnych uczniów, którzy lubią zadawać pytania i dyskutować o trudnych wyborach. Literatura baskijskiego autora, a nie przewodnik po Kraju Basków. Wskazujemy polskie wydanie z 1985 roku.
Polscy autorzy · wiedza o regionie i baskijskie wątki
Poniżej przedstawiamy konkretne wydania polskie. Opracowania naukowe są propozycją pogłębienia wiedzy po lekturze „Gure”.
Katarzyna Mirgos
O autorze
Katarzyna Mirgos jest antropolożką i profesorką Uniwersytetu Gdańskiego, zajmującą się kulturą baskijską, migracjami i tożsamością. Łączy badania naukowe z osobistym poznawaniem języka i codziennego życia Basków.
Obcy i nowi Baskowie. Migracje, tożsamość i języki w Baskijskiej Wspólnocie Autonomicznej
Język wydania: polski.
Badanie migracji i tożsamości we współczesnej Baskijskiej Wspólnocie Autonomicznej.
Czytaj więcej
Badanie migracji i tożsamości we współczesnej Baskijskiej Wspólnocie Autonomicznej. Autorka analizuje, jak euskara może być zarówno barierą dla przybyszów, jak i narzędziem integracji.
Monografia poświęcona Mari, ważnej postaci baskijskiej mitologii.
Czytaj więcej
Monografia poświęcona Mari, ważnej postaci baskijskiej mitologii. Analizuje źródła mitu i jego miejsce w kulturze Basków. Cztery dodatkowe strony zawierają tablice ilustracyjne.
Wydawnictwo
Polskie Towarzystwo Ludoznawcze · Prace Etnologiczne, t. 22
Joanna Orzechowska-Wacławska jest ekonomistką i socjolożką zajmującą się tożsamością narodową i nacjonalizmem. Jej badania nad Baskami pokazują związek między modernizacją, gospodarką a tworzeniem wspólnoty narodowej.
Jak ukształtował się nowoczesny naród baskijski? Książka wyjaśnia rolę industrializacji, zmian społecznych i nacjonalizmu od końca XIX wieku.
Czytaj więcej
Jak ukształtował się nowoczesny naród baskijski? Książka wyjaśnia rolę industrializacji, zmian społecznych i nacjonalizmu od końca XIX wieku. To lektura do pogłębionej analizy historii i tożsamości.
Jerzy Żebrowski jest autorem przewodników po regionach Hiszpanii wydawanych przez Rewasz. W książce o Kraju Basków łączy opisy miejsc z wprowadzeniem do geografii, historii i tradycji regionu.
Kraj Basków. Fascynująca podróż w nieznane. Przewodnik
Język wydania: polski.
Ilustrowany przewodnik po miastach i krajobrazach regionu, z rozdziałem o Vitorii-Gasteiz.
Czytaj więcej
Ilustrowany przewodnik po miastach i krajobrazach regionu, z rozdziałem o Vitorii-Gasteiz. Wprowadza również do historii i tradycji Basków. Przydatny przy planowaniu wycieczek podczas wymiany.
Joseph Conrad (1857–1924), czyli Józef Teodor Konrad Korzeniowski, był pisarzem polskiego pochodzenia tworzącym po angielsku. W jego prozie przygoda prowadzi do pytań o lojalność, odpowiedzialność i trudne wybory moralne.
Klasyka · baskijski wątek
Złota strzała
Język wydania: polski.
Baskijski wątek w klasyce: główna akcja rozgrywa się w Marsylii, na tle trzeciej wojny karlistowskiej.
Czytaj więcej
Baskijski wątek w klasyce: główna akcja rozgrywa się w Marsylii, na tle trzeciej wojny karlistowskiej. Narrator poznaje Baskijkę doñę Ritę i wikła się w uczuciowe oraz polityczne zobowiązania. To powieść z baskijską bohaterką, a nie przewodnik po regionie.
Po wojnie Martín wraca do Gipuzkoi i odkrywa, że jego brat Joaquín niezwykle urósł. Ich podróż po Europie zmienia los rodziny. Historia inspirowana prawdziwymi wydarzeniami.